BİLİM FELSEFE DİN Rotating Header Image

Posts under ‘Genel’

Tanrı Fikri (Mete Tunç)

“Güzel/ilginç bir fikir.” ? Deistler cihetinden ve bilhassa Ortadoğu menşeli tek tanrılı üç dinin mensuplarınca (teistler) üç argüman öne sürülür. Bunlar kabaca şunlardır: 1. Her eşyanın, canlının mutlaka bir yapıcısı, doğuranı vardır. Bir ilk yaratan olmalıdır. O da Tanrı’dır. 2. Tek hücrelilerden insana kadar canlıların organizmaları derece derece öyle kompleks, mucizevi bir muhtevaya sahiptirler ki […]

Ay, Gezegenler, Dünya, Evren (Mete Tunç)

17. yy’ın başlarında dahi Kilise tarafından ‘nur’ olarak tavsif edilen dünyanın uydusu ay, ikisinin kütle merkezi dünyanın dışında bulunsaydı gezegen, dolayısıyla dünya ile birlikte ‘gezegen çifti’ olarak sınıflandırılabilecekti. Popüler bilim kitaplarında geçen ‘Babiller, Mısırlılar, Yunanlar.. gezegenleri biliyorlardı…’ ve mümasil ifadeler yanıltıcıdır; ‘güneş sistemini biliyorlardı’ zannını yaratmaktadır. Kadim tarihlerde yaşayan insanlar, bugün ‘gezegen’ dediğimiz ‘gök cisimlerinin’ […]

Yanlış Adam (Hikaye) (Mete Tunç)

Berberdeyim. Epeydir tıraş olmamıştım. Üç numaraya vurduracaktım. Berberin tarzı, önce üst taraftan başlayıp enseye kadar, sonra yanları almak şeklinde. Birinci merhale bitmişti ki telefon geldi. Apartman görevlisi arkadaş, Ekrem, ‘abi, koş gel’ diye feryat halinde. Sebebini sordum, söyledi ama hızlı ve yankılı konuştuğu için anlamadım. Önlük üzerimde fırladım. Topuklarım popoma değecek şekilde koştum; 100 metre […]

Üçüncü Evliliğimin Rodeo Sahneli Kısa Finali (Hikaye) (Mete Tunç)

Artık mazlum-dul bekar idim. Doğrusu, tekrar bir evliliği düşünmüyordum. Boşanmamı takiben “kız arkadaşın var mı”, olunca “ne zaman evleneceksiniz” suallerinden bizarlığım ve sevgilimin (Senaye) ‘ilişkimizi resmileştirelim’ minvalindeki birkaç sözü yüzünden izdivaca karar verdim. İkinci evliliğimin menfi hatırası tazeydi; o nedenle nikah ve düğünün otelde yapılmasına muarızdım. Naçar, kız tarafının ısrarıyla mecbur kaldım. Yine mutat nikah merasimi, […]

Bir Devle Burun Buruna (Hikaye) (Mete Tunç)

Bir alışveriş merkezindeyim. Lokantaların yer aldığı kat. Tuvalete gidiyorum. Salondan oraya dar, iki kişinin yan yana ancak geçebileceği genişlikte yoldan ulaşılıyor. Bu mecraya girip hızlı adımlarla yolun ortasına gelip başımı kaldırdığımda, birkaç metre karşımda, tabir bir abartı değildir, bir devle karşı karşıya bulunduğumu fark ettim. İki metrenin üzerinde bir boy, ki bu mesele değildi, lakin ilaveten […]

Uçak Korkusu (Hikaye) (Mete Tunç)

Büyülü ülke Hayalistan ziyaretim nihayete ermişti. Havaalanına geldim… Uçak gecikmeli kalkacaktı. Bekleme salonunda dolanıyor, camdan apronu seyrediyor, televizyona bakıyorum. Dergi okumaya başladım. Çoğu yerini bitirmiştim, kalan yazıları da kısa sürede tüketip kalktım. Salonda turlamak hem sıkıcıydı hem dikkat çekiyordu. Tuvalete gittim. Yüzümü yıkadım, serinledim. Aynaya karşı bir nutuk irat etmeye başlamıştım ki içeri bir yolcu […]

İslam’a Göre Evlilik (Mete Tunç)

Bir Vaazdan Resulullah(s.a.v.) 50 küsur yaşındayken, Ebubekir’in(r.a.) 7/9 yaşındaki kızı Ayşe validemiz(r.a.) ile evlenmiş olup Ayşe’nin 9/11 yaşında vuku bulan hayzını müteakiben gerdeğe girmişlerdir. Bu sabit bir husustur. İslam alimleri(r.a.) ve Müslümanlar bin yıl ve şu kadar asır boyunca vakıayı istintak etme lüzumunu duymamışlar; son yüzyıl içinde “emperyalizm, siyonizm ve oryantalizmin tesiriyle” sorulan suallere alimlerimiz, […]

Türkçe Üzerine Notlar 2 (Mete Tunç)

• Peyami Safa ve Refik Halid, 40’lardaki yazılarında radyo dinleyemediklerini, tiyatroya gidemedikleri.. ifade ediyorlar. Sebebi ‘kötü Türkçe’. Aynı dert bugün de berdevam. Meselenin kaynağı, alfabe değişikliği ve öztürkçe istihalesi mi? İkincisinin mutlaka tesiri var; ama bir toplum bir nesilde lisanen(3) o derece cahilleşemez. Alfabe tahavvülü ve dil dönüşümünün evvelindeki kitaplar tetkik edildiğinde yüksek bir dille […]

Türkçe Üzerine Notlar I (Mete Tunç)

• Türk’ün en yalın tanımını Türkolog Jean-Paul Roux yapmış: “Türk, Türk diliyle konuşandır.” Anadili Türkçe olmayan yabancı uyruklulardan Türkçeyi yeter ölçüde aksansız ve akıcı konuşabilenlere ‘Türk-lük’ beratı verilmeli; eğer Türkçeye (telif yahut çeviri) bir eser kazandırırlarsa veyahut Türkçe bir eseri ana veya o mertebede bildikleri dillerine ya da dillere hakkıyla tercüme ederlerse, beratla birlikte vatandaşlık, […]

Şinasi’nin Dili (Mete Tunç)

Öğrenciliğim boyunca, o sırada hakim eğitim ve kültür anlayışı ile aklıselimin/sağduyunun tutarsızlığı kafamı karıştırıyordu: Yazılıp söylenenlerden, ata-analarımızın divan edebiyatı diliyle (Osmanlıca) konuştuklarını çıkarıyordum; öyleyse bu şiirleri anlayan, özümseyen, irfanlı bir halk sözkonusuydu! Okuma-yazma bilmeseler de bu kayda değer bir hususiyetti. Bunun emarelerinin (kelime dağarcığında zenginlik, ezbere şiir okuma, latif ve nafiz mükâlemeler..) toplumda, yaşayan ahalide […]