BİLİM FELSEFE DİN Rotating Header Image

Yılbaşı Eğlencesine Dair (Mete Tunç)

Yılbaşı kutlamalarına dair bilgi, gözlem, fikir ve tekliflerim şöyledir:

• Noel yortusu (25 Aralık) pagan kültürden hristiyanlığa eklemlenmiş ritüellerdendir. Miladi yılbaşı kutlamaları ise Avrupa’da doğup neşvünema bulan bir gelenektir. Her ikisi; ibadet, ailenin bir araya gelmesi, Noel-yılbaşı şarkıları, konserler, hediyeleşme, eğlenceler, Noel baba, hindi, ağaç (çam) süslemesi gibi unsurlarla birleşmiştir. Avrupa ve Amerika’da edebiyatta, sanatta, sinemada.. kullanılan namütenahi kaynaktır.
• Batı teknolojisi ve kültürü 19.yy’dan itibaren dünyaya hakim olmuştur. İç dinamikleriyle modernleşemeyen, kendini yenileyemeyen, yaratamayan Doğu, Batı’yı taklit edegelmiştir. Yılbaşı kutlamaları da bunlardan biridir.
• Müslüman dünyasında kadın-erkek-çocuk/genç-yaşlı bir arada eğlenme alışkanlığı yoktur…
• Müslüman dünyasında içki içme adabını haiz insanlar azınlıktadır…
• Eğlenmek bir ihtiyaçtır. Müslümanların miladi yılbaşını kutlamaları: yemek, hediyeleşme, eğlenceler… faydalıdır, ailevi ve sosyal bağları güçlendirir.
• Eğlenmek cihanşümuldur. Mesele kutlamanın mahiyetindedir, içinin nasıl doldurulduğudur.
• Caddelerinde, AVM’lerinde ‘Noel baba’ların dolaştığı, evlerinde hindilerin pişirildiği, süslemelerinde-eğlencelerinde.. en ufak yaratıcılık emaresi görülmeyen toplum milli değildir, mukallittir, maymundur.
• Hindi yerine kaz önerisi yerindedir (Ete düşkün insanlar için.). Başka yerli-milli seçenekler de bulunabilir.
• Noel baba yerine ‘Ayaz Ata’ teklifi de güzeldir. Bir de veyahut münhasıran ‘ana’ olsa (Kibele!) daha muvafıktır. Ata veyahut ana, hediye getirmek yerine masal anlatsın, öğütler versin, sevgi-şefkat-umut.. timsali olsun.
• Süslemelerde özgünlüğe önem verilmelidir. Milli simgeler istimal edilebilir.
• İnsanlar (her cins ve yaştan) meydanlarda ve bilumum kamu sahalarında toplanabilmeli, birlikte şarkılar-türküler söylemeli, milli oyunlar oynamalıdır. Buralarda geceye özel üretilen ‘yılbaşı şerbeti/şerbetleri’ içilmelidir. Bu toplanmalardan amaç gülmek, neşelenmektir, ama asıl içtimai dayanışma ve güven olmalıdır.
• İnsanlar o gece (ki milli-dini bütün bayramlara da teşmil edilmelidir) geleneksel veyahut modernize edilmiş yerli-milli kıyafetler giymelidir.
• Edebiyle içmeyenlere, içen-içmeyen insanları rahatsız edenlere iltimas gösterilmemelidir.
• Yeni, yerli eğlence biçimleri yaratılmalıdır.
• Müslümanların Noel yortusu yerine ikame ettiklerini sandıkları peygamberlerinin doğum gününü kutlama ‘aksülameli’ eğlenceye alternatif değildir. Kimi hocaların yılbaşı gecesi ‘senenin muhasebesini yapmak’ önerisi ise komiktir.
• Türklük konusunda güya hassas olanlar, her şeyiyle Batılı (‘emperyalist’) eğlencelere müdavimlikleri ve abes kutlama savunmalarıyla pek çok tutarsızlıklarından birini daha sergilerler.
• Yukarıdaki tarzda kutlamanın, eğlencelerin yılın başka bir gününde yapılmasında beis yoktur.
• Doğu ve hususen müslüman dünyası; yılbaşı ve sair kutlamalarında, eğlencelerinde ve onlardan üretilecek edebiyatı, sanatı, sineması.. ile imrenilecek, hayranlık duyulacak, örnek alınacak bir özgünlüğü hedefleyip teşkil edebilmeye başlaması halinde uyanmanın, kalkınmanın bir işaretini veriyor olacaktır.

Hakirül fakirül pür taksir sorgutçu mezkur hususta ümitvar değildir; sadece keyfiyeti arz etmiş, tarihe not bırakmıştır.

(31.12.2014)

Bu yazı (17.05.2009 tarihinden itibaren) toplamda 6018, bugün ise 2 kez görüntülenmiştir.

Leave a Reply